حسين مير حيدر
20
معارف گياهى ( فارسى )
هانيف ] . از جوشاندهء برگهاى حنا به صورت غرغره براى رفع پيلهء دندان استفاده مىشود [ گيملت و بركيل * ] . در مصرف داخلى براى كاهش درد معده بعد از زايمان و همچنين براى رفع خشونت صدا تجويز مىشود [ بركيل و هانيف * * ] . قاعدهآور است [ ريدلى ] . مخلوط با گياه علف دندان « 1 » براى سقط جنين مصرف مىشود [ گيملت ] . توجه : مصرف داخلى گياه علف دندان چون خراشدهنده و خطرناك است از نظر ميزان و مورد مصرف و ضرورت مصرف و مراقبت در عوارض احتمالى بايد حتما نظير هر داروى غير مجاز مصرف داخلى ، با توصيه و زير نظر پزشك باشد . ريشهء قابض حنا را خشك و خرد كرده و نرم كوبيده و براى معالجهء جوش و كورك سر بچهها به سر آنها مىمالند . ضمنا براى معالجهء ناراحتىهاى چشم نيز به كار مىرود [ ريدلى ] . در اندونزى از خمير برگهاى لهشدهء آن براى معالجهء عفونت چركى نرمهبند دور انگشت دست « 2 » و ساير بيمارىهاى ناخن و همچنين براى رفع هرپس « 3 » استفاده مىشود و از ميوههاى خيلى نارس آن مرهمى درست مىكنند كه براى رفع خارش مفيد است [ رامفيوس و هين ] . در فيليپين روغن و مرهمى كه از برگهاى حنا درست مىكنند براى نرم كردن زخمها و التيام زخم و ضربخوردگى و رفع خونمردگى به كار مىرود [ سافورد ] . برگ آن را دم كرده مانند چاى مىخورند از اضافه وزن جلوگيرى مىكند و پمادى كه از ميوههاى جوان آن درست مىشود براى رفع خارش روى پوست مىمالند كه خيلى مفيد است [ رامفيوس ، هين ، بورسما ] . حنا از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى ايرانى مركب القوى مايل به سردى و خشك است . عدهاى آن را گرم و خشك نيز گفتهاند . از نظر خواص معتقدند كه براى بيمارىهاى سر و چشم و دهان مفيد است . ضماد برگ آن با برگ گردو ( نصف و نصف ) براى ناراحتى بيضه و سردرد نافع است و اگر با سركه بر پيشانى ماليده شود رفع سردرد مىكند . ماليدن برگهاى لهشدهء آن با روغن زيتون براى رشد موى سر نافع است ، خصوصا اگر با آب گشنيز مخلوط شده باشد . مضمضه با آب دمكردهء برگ آن براى زخمهاى دهان مفيد است . خوردن 2 گرم آن و يا خوردن آب خيسكردهء 50 گرم آن براى يرقان ، طحال ، سنگ كليه ، مثانه و سختى دفع ادرار نافع است . جنين را
--> ( 1 ) . Dentelaire ( 2 ) . Whitlow ( 3 ) . Herpes